PORESKI REČNIK

Često se u kontaktu sa poreskom administracijom susrećemo sa poreskim terminima koji nam nisu jasni ili nisu poznati. Zato smo odlučili da Vam predstavimo najbitnije poreske termine kroz poreski rečnik. Cilj rečnika je da približi stručne poreske pojmove i učini ih jednostavnim i razumljivim.

PIB: PORESKI IDENTIFIKACIONI BROJ.

Ovaj broj dodeljuje Poreska uprava Republike Srbije, u cilju identifikacije poreskih obveznika. PIB predstavlja obavezan element za poreske obveznike jer se putem njega obveznici registruju i vode kod nadležnih poreskih organa. Kategorije obveznika kojima se dodeljuje PIB su:

a. fizička lica ( za fizička lica, tj. građane PIB je zapravo njihov JMBG-jedinstveni matični broj građana)

b. preduzetnici

c. pravna lica

d. stalne poslovne jedinice pravnog lica koje je osnovano i ima mesto stvarne uprave i kontrole van teritorije Republike Srbije.

PORESKI AKT

Predstavlja pisani dokument poreskog organa u vidu poreskog rešenja, poreskog zaključka , naloga za terensku kontrolu, zapisnika o poreskoj kontroli, kao i drugi akt kojim se pokreće, dopunjuje, menja ili dovršava neka radnja u poreskom postupku.

PORESKI UPRAVNI AKT

Poresko rešenje i poreski zaključak. Poresko rešenje i poreski zaključak su zapravo podvrsta poreskog akta kojim poreski organ rešava o pojedinačnim pravima i obavezama poreskog obveznika.

Protiv poreskog rešenja donetog u prvostepenom postupku je uvek dopuštena žalba. Opšti rok žalbe je 15 dana od dana kada je poresko rešenje dostavljeno poreskom obvezniku.

Protiv poreskog zaključka je dopuštena žalba, osim kada zakon isključuje mogućnost žalbe za određene situacije.

ODLAGANJE PLAĆANJA DUGOVANOG POREZA

Poreski organ može, ako poreski obveznik podnese pismeni i obrazloženi zahtev, da odloži tom obvezniku plaćanje poreskog duga. Da bi poreski organ odložio poreski dug, neophodno je da poreski obveznik podnese pisani zahtev nadležnom organu. Nakon što obveznik podnese zahtev, poreski organ procenjuje da li su ispunjena dva uslova zajedno:

1. da li plaćanje duga odjednom ( u celini) predstavlja veliko opterećenje za obveznika

2. da li plaćanje duga odjednom (u celini) nanosi bitnu ekonomsku štetu poreskom obvezniku

Poreskom obvezniku se može odobriti odlaganje plaćanja poreskog duga na rate najduže na 60 meseci. (broj rata zavisi od visine poreskog duga).

ŽALBA U PORESKOM POSTUPKU

Protiv poreskog upravnog akta ( rešenja i zaključka) može se podneti žalba. Opšti rok žalbe je 15 dana od dana prijema poreskog upravnog akta ( osim ako zakon ne propisuje drugi rok za izjavljivanje žalbe). Žalba se podnosi nadležnom drugostepenom poreskom organu a predaje se neposredno ili preporučenom poštom prvostepenom organu. Pravo na žalbu ima lice o čijim pravima ili obavezama je odlučeno u prvostepenom poreskom postupku kao i lice koje ima pravni interes u datom poreskom postupku.

PORESKA PRIJAVA

Predstavlja izveštaj koji poreski obveznik podnosi poreskom organu o prihodima koje je ostvario, rashodima koje je napravio, o dobiti, imovini, prometu dobara i usluga i drugim bitnim transakcijama koje su od značaja od utvrđivanje poreza. Poreska prijava se podnosi na obrascu poreskog organa uz koji se prilažu odgovarajući dokazi. Poresku prijavu može podneti poreski obveznik, poreski punomoćnik ili drugo lice koje je poreski obveznik ovlastio.

UTVRĐIVANJE POREZA

Delatnost poreskog organa ili poreskog obveznika kojom se ustanovljava pojedinačna poreska obaveza kao i to ko je poreski obveznik, koja je poreska osnovica i koliki je iznos poreske obaveze.

Postoje dve vrste utvrđivanja poreza:

A. Samooporezivanje – kada poreski obveznik ima obavezu da sam obračuna porez na ostvareni prihod i podnese poresku prijavu u kojoj je naveo taj porez. Primer samooporezivanja za fizička lica je porez na prihode od izdavanja nepokretnih stvari

B. Oporezivanje od strane poreskog organa- donošenjem poreskog rešenja u onim slučajevima kada zakon predviđa da se ne sprovodi samooporezivanje ili kada se uprkos samooporezivanju mora doneti poresko rešenje. Primer utvrđivanja poreza rešenjem poreskog organa je porez na nepokretnu imovinu fizičkih lica.

NAPLATA POREZA

Predstavlja plaćanje poreske obaveze o dospelosti. Naplata poreza može biti: redovna ili prinudna. Redovna naplata se vrši tako što poreski obveznik sam plati svoju poresku obavezu o dospelosti. Prinudna naplata se preduzima kada poreski obveznik sam ne izmiri dospelu poresku obavezu, pa poreski organ preduzima mere u cilju prinudne naplate poreza.

DOSPELOST

Momenat od kog poreski obveznik ima obavezu da plati porez. Rok dospelosti se propisuje zakonom. Taj rok se razlikuje zavisno od vrste poreza. Ukoliko obveznik ne izvrši uredno uplatu svoje obaveze do roka dospelosti, narednog dana od dana dospelosti pa ubuduće se obračunava kamata i postoji mogućnost pokretanja prinudne naplate.

KAMATA U PORESKOM POSTUPKU

Kada poreski obveznik plati više ili manje poreza od utvrđenog u poreskom postupku, taj poreski obveznik ima obavezu (ako je platio manje poreza) da plati kamatu nastalu nakon dospelosti, odnosno poreski obveznik ima pravo ( ako je platio više poreza) da mu poreski organ obračuna i da mu plati kamatu.

Kamata u poreskom postupku je uređena Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Zakon uređuje da se kamata dobija tako što se sa 10 % sabere godišnja referentna stopa Narodne banke Srbije. Trenutna referentna stopa Narodne banke Srbije je 4 %. Prema navedenom, trenutna kamata u poreskom postupku je 14 % na godišnjem nivou.

Copyright © 2017 CETRA